RESQL. Lepszy klimat szkoły

Z badań wynika, że 7 na 10 dzieci i młodzieży doświadcza przemocy rówieśniczej w szkołach. Formy takiej przemocy mogą być różne: fizyczna, relacyjna, werbalna, materialna, seksualna, cyberprzemoc. Często nauczyciele nie są jej świadomi, ponieważ w większości dzieje się za ich plecami, na przerwach, poza szkołą czy też w przestrzeni mediów społecznościowych. U dzieci, które jej doświadczają, zwykle widoczne efekty to np. gorsze oceny, obniżenie nastroju, problemy emocjonalne, gorsza frekwencja, urazy fizyczne. Ma to negatywny wpływ także na świadków przemocy (poczucie zastraszenia, pogorszenia atmosfery w klasie, niechęci do chodzenia do szkoły), a co za tym idzie, na całe środowisko szkolne.

Problem polega na tym, że przypadki przemocy rówieśniczej zgłaszane są sporadycznie: ofiary wstydzą się lub boją, świadkowie obawiają się konfrontacji i reakcji rówieśników lub nauczycieli. Coraz częstszym problem jest też autoagresja.

RESQL powstał jako systemowe narzędzie nie tylko do radzenia sobie ze skutkami, ale przede wszystkim do przeciwdziałania przemocy rówieśniczej. To pierwsze tego typu rozwiązanie w Polsce i unikatowe na skalę europejską. Jest w dużej mierze autorskim pomysłem dr Małgorzaty Wójcik, która jest jednym z najbardziej uznanych autorytetów w Polsce w tej dziedzinie. Do grona założicieli RESQL należą także dr Piotr Rycielski oraz dr Radosław Kaczan z Uniwersytetu SWPS. System jest efektem pracy naukowej i badań zespołu psychologów i pedagogów Uniwersytetu SWPS oraz zajęć i lekcji pilotażowych, przeprowadzonych przy współpracy ze środowiskiem szkolnym (nauczycielami, uczniami, dyrekcją, rodzicami).

Sami jesteśmy rodzicami i wiemy, jak wygląda sytuacja w oświacie. Naszym hasłem jest: Lepszy klimat szkoły i właśnie na tym nam zależy, by dzieci czuły się pewniej, bezpiecznie i mogły rozwijać się, i dorastać w przyjaznej atmosferze.

Głównym założeniem jest zaktywizowanie świadków przemocy i udrożnienie przepływu komunikacji między uczniami a zaufanym dorosłym. Jest to możliwe dzięki narzędziom, jakie oferuje RESQL. Na system składa się aplikacja na telefon dla uczniów, panel administracyjny dla szkoły, 11 przetestowanych lekcji dydaktycznych, 4 szkolenia (2 dla nauczycieli-interwentów, kadry szkolnej, samorządu uczniowskiego), scenariusze działań, materiały pomocnicze, plakaty informacyjne, wszelkie aktualizacje, opieka techniczna i merytoryczna.

Uczniowie mają dostęp do aplikacji mobilnej, za pomocą której zupełnie anonimowo mogą zgłaszać wszystko, co ich zaniepokoi. Może to dotyczyć ich samych lub koleżanek czy kolegów. Po drugiej stronie jest konkretny nauczyciel-interwent, znany uczniowi z imienia i nazwiska, który przy współpracy z innymi pracownikami szkoły podejmuje odpowiednie działania. Co ważne, to uczeń decyduje, do jakiego nauczyciela się zgłosi i jak długo pozostanie anonimowy.

Rola świadków jest tu kluczowa, ponieważ to właśnie od nich pochodzi ok. 70 proc. zgłoszeń. Badania dowodzą też, że skuteczność w rozwiązywaniu problemów szkolnych sięga 75 proc. jeżeli zaangażowani w ich rozwiązywanie są uczniowie. System ma także działanie prewencyjne. Sprawcy przemocy wiedzą, że nie są już bezkarni i często rezygnują z niepożądanych zachowań.

To prawda. Zdarzyły się już przypadki, których efektem było założenie niebieskiej karty dla ofiar przemocy domowej. Zgłoszenia wyszły od uczniów, którzy martwili się o swoich kolegów i chcieli im pomóc.

System okazał się skuteczny także podczas lockdownu i nauczania zdalnego. Dopiero wchodziliśmy na rynek i zaskoczyła nas ta sytuacja. Stanęliśmy nawet przed dylematem, co dalej z naszym projektem? Przy nauczaniu zdalnym pewne formy przemocy przecież nie występują ze względu na izolację. Jednak, jak się spodziewaliśmy, nasiliła się forma przemocy internetowej. Do tego dzieci stanęły przed ogromnymi problemami emocjonalnymi, wynikającymi z sytuacji zagrożenia pandemią, zamknięcia w domach, które przestały być dla nich miejscem odpoczynku a stały się formą ograniczenia ich swobody, wolności, konfliktów rodzinnych. Zdajemy sobie sprawę z tego, że obecnie przypadki agresji rówieśniczej czy autoagresji są częściowo efektem tamtych problemów.

RESQL sprawdził się także w obliczu kolejnego wyzwania, jakim była wojna w Ukrainie. Zaadaptowaliśmy nasz system do języków ukraińskiego, rosyjskiego i angielskiego aby mogły z niego korzystać także dzieci z Ukrainy, które zaczęły chodzić do szkół w Polsce. Sfinansowaliśmy to z pieniędzy z nagrody w konkursie Warsaw Booster21, jaką otrzymaliśmy za nasz startup.

Tworząc RESQL wiedzieliśmy, że będziemy chcieli założyć spółkę. Od samego początku zależało nam na tym, by rozwiązanie było własnością twórców, aby móc je rozwijać na rynku, jako ogólnodostępne rozwiązanie, które będzie rozwiązywać konkretne problemy tak długo, jak będzie taka potrzeba, a nie skończy się wraz z zakończeniem projektu badawczego. Zaczęliśmy je komercjalizować, poszukiwać inwestorów oraz możliwości rozwoju. Zależy nam na skalowalności naszego rozwiązania, a nie tylko na unikalności.

Naszymi klientami są szkoły. Odbiorcą końcowym dzieci i młodzież z VI-VIII klas szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Docieramy do nich za pośrednictwem samorządów, jako organów prowadzących placówki, psychologów, pedagogów, rodziców, pracowników oświaty. Wykorzystujemy do tego udział w konferencjach i wydarzeniach branżowych, współpracę z mediami, media społecznościowe. Gdy pojawia się taka prośba – wysyłamy materiały informacyjne, przyjeżdżamy na spotkania do szkół.

Z wdrożeniem RESQL wiążą się 2 opłaty, z czego pierwsza jest jednorazowa, w wysokości 3000 zł, pokrywa wdrożenie systemu i szkolenia. Placówka otrzymuje od nas materiały dotyczące reagowania w sytuacjach kryzysowych oraz scenariusze lekcji wychowawczych na takie tematy jak przemoc relacyjna, cyberprzemoc, reagowanie na przemoc i rola świadków, konflikty i ich rozwiązywanie, myślenie społeczno-moralne z metodologią i materiałami przetestowanymi w środowisku szkolnym (materiały powstały we współpracy z dziećmi i nauczycielami). Druga to opłata licencyjna, w wysokości 1 zł od ucznia miesięcznie. Ta cena zależy od liczby uczniów, przykładowo w szkole z liczbą ok 200 dzieci koszt utrzymania systemu wyniesie ok. 2000 zł rocznie. Umowę podpisujemy na pełny rok kalendarzowy, ale opłata wynosi równowartość 10 miesięcy. Pomagamy szkołom pozyskać finansowanie, np. z funduszy samorządowych (tzw. korkowe), pozarządowych, pomagamy w dotarciu do sponsorów, a nawet sami ich pozyskujemy wśród firm prywatnych. Mamy przygotowaną ofertę sponsorską dla biznesu, wpisującą się w działania CSR i ESG, która spotyka się z coraz większym zainteresowaniem.

Największym atutem jest zdecydowanie unikalne systemowe podejście. Dające narzędzie do anonimowej komunikacji z pakietem edukacyjnym i materiałami, jakie mogą być wykorzystane prewencyjnie i interwencyjnie. Naszym atutem jest mocne podłoże naukowe i wsparcie Uniwersytetu SWPS, z którym ściśle współpracujemy. Dzięki temu mamy dostęp do jednej z najlepszych kadr z zakresu psychologii behawioralno-poznawczej i wsparcie rozwojowe.

Mamy twórców, którzy są ekspertami w swojej dziedzinie, narzędzie, którego skuteczność jest poparta naukowo, partnera technologicznego, firmę SpeedNet.pl który wie, jak optymalizować procesy związane z funkcjonowaniem systemu. Mamy także rynek, który tego rozwiązania potrzebuje.

Naszą misją jest podniesienie bezpieczeństwa dzieci i młodzieży w szkołach przez wczesne identyfikowanie i przeciwdziałanie problemom, czyli uprzedzenie sytuacji a nie gaszenie pożarów, do których już doszło. Chcemy realizować ją poprzez wsparcie psychologów i nauczycieli w pracy z uczniami poprzez wprowadzenie naukowych rozwiązań profilaktyki i interwencji, podniesienie kwalifikacji związanych z przeciwdziałaniem przemocy rówieśniczej wśród pracowników sektora oświaty, upowszechnienie systemowego rozwiązania w celu przeciwdziałania przemocy rówieśniczej.

Stoi za nami nasze doświadczenie naukowe, ale napędza nas pasja, prawdziwy entuzjazm i wiara w to, co robimy.

Planujemy wejść na rynki zagraniczne, na razie Europy Środkowo-Wschodniej, gdzie model funkcjonowania oświaty jest podobny do naszego, a także do krajów anglojęzycznych. W dalszej perspektywie myślimy o USA, choć tu będą potrzebne dodatkowe badania występujących tam form przemocy, np. z użyciem broni palnej.