Zdjęcia ilustracyjne do artykułu o umiejętnościach przedsiębiorcy startupu pozytywnego wpływu
W tym artykule proponuję 5 obszarów i umiejętności, przydatnych każdej przedsiębiorczyni i każdemu przedsiębiorcy myślącemu o stworzeniu lub prowadzącemu własny startup pozytywnego wpływu. Podpowiadam też, gdzie warto się ich uczyć. Nawet jeśli znalezione rozwiązania z innego sektora nie będą w pełni adekwatne dla naszej firmy/organizacji, mogą stać się inspiracją do stworzenia i wdrożenia nowego, hybrydowego pomysłu.
Transparentność
Dużo mówi się w świecie biznesu o potrzebie transparentności, w tym kierunku idą też regulacje UE. Jak zatem wdrażać transparentność we własnej organizacji?
Można zacząć od polityki płacowej i wzorować się na organizacji Watchdog Polska, która statutowo działa na rzecz jawności w życiu publicznym. Wewnętrznie organizacja wypracowała bardzo przejrzystą politykę wynagrodzeń, udostępnia rejestr umów pracowników i pracowniczek wraz z zakresami obowiązków, publicznie dostępna jest też informacja o wynagrodzeniach wszystkich zatrudnionych osób.
Swój algorytm wynagrodzeń publikują również Otwarte Klatki, a na stronie internetowej Akcji Demokracji – Transparentność ma osobną zakładkę. Inspiracją może być również mówienie o cenach swoich produktów, ciekawie robią to marki modowe Elementy czy Balagan należące do Transparent Shopping Collective, pokazując transparentność ceny, produkcji czy inicjatyw społecznych, w które się angażują.
Wreszcie jawność jest ważnym elementem biznesowym wyróżnionego w 2020 roku startupu pozytywnego wpływu Ubrania do oddania, który zbiera używaną odzież, a osoba przekazująca ubrania może wybrać organizację, na rzecz której zostanie przekazana darowizna, wysokość darowizny jest jawna.
Prawdziwa transparentność może być jedną z ważnych wartości komunikowanych przez startup, która przekłada się na zarządzanie i komunikację. A to przyciąga świadomych klientów i klientki oraz ułatwia rekrutację, zwłaszcza wśród młodego pokolenia.
Inkluzywność
Różnorodny zespół i polityka prawdziwie włączająca mogą być kluczowymi czynnikami sukcesu w startupie pozytywnego wpływu. Można sprawdzić np. w badaniu Forum Odpowiedzialnego Biznesu – Diversity in Check jakie firmy robią to dobrze, a także na konkretnych case’ach wprowadzania polityki DEI (Diversity, Equity, Inclusion), o których np. opowiadają przedstawiciele i przedstawicielki wielu firm w podcaście Sięgaj po więcej.
Na rynku istnieje też wiele ciekawych publikacji pozwalających zarówno zrozumieć dlaczego zarządzanie różnorodnością jest ważne z biznesowego punktu widzenia, jak i pomagających wdrażać dobre praktyki w swojej firmie czy organizacji. Gdybym miała wybrać tylko jedną, poleciłabym kompleksowy poradnik: Różnorodność i kultura włączająca krok po kroku. Praktyczny przewodnik dla organizacji. pod redakcją Divercity+.
Liczne organizacje pozarządowe zajmujące się poszczególnymi obszarami dyskryminacji mają ciekawe propozycje współpracy, np. ofertę audytu architektonicznego, audytu dostępności stron internetowych, wdrażania dyrektywy rodzicielskiej, mentoringu dla kobiet, budowaniu miejsca przyjaznego osobom neuroróżnorodnym, inkluzywności osób LGBT+, zatrudniania migrantów i migrantek, itd. Warto rozważyć różne formy współpracy z organizacjami antydyskryminacyjnymi, może być to propozycja w ramach wolontariatu pracowniczego, pay-roll czy też wspólne kampanie społeczne z elementami marketingu zaangażowanego społecznie (czyli przekazaniem organizacji części dochodu z jakiegoś produktu lub usługi).
Często startupy pozytywnego wpływu i organizacje społeczne łączą te same wartości, dlatego warto myśleć o synergii działań, zwłaszcza, że istnieje cały szereg sposobów i narzędzi ułatwiających wspieranie włączania wszystkich pracowników i pracowniczek.
Zdarza się też, że inkluzywność staje się pomysłem założycielskim, tak jak miało to miejsce w wyróżnionym w 2018 roku startupie Leżę i pracuję – agencji marketingowej, która powstała po to, żeby dać szansę pracy osobom z niepełnosprawnością ruchową. Może też być elementem zaangażowania społecznego jak w przypadku kampanii #OkresWypada zainicjowanej przez nagrodzony w 2020 roku startup pozytywnego wpływu Your Kaya.
Networking
Działając na styku sektorów bardzo ważne stają się kontakty, które mogą pomóc w rozwoju naszego startupu. Osoby zakładające SPW powinny umieć nawiązywać i pielęgnować relacje z innymi organizacjami, inwestorami_kami, ekspertami_kami i społecznościami lokalnymi. Budowanie partnerstw jest nie tylko korzystne dla rozwoju biznesu, ale również umożliwia wymianę wiedzy, doświadczeń i zasobów, co zwiększa szanse na sukces w rozwiązywaniu problemów społecznych i ekologicznych.
Przydaje się znajomość ekosystemu – osób, instytucji, organizacji, akceleratorów czy konferencji, na których warto bywać. Po stronie biznesowej będą to fundusze VC czy też inwestorzy i inwestorki, zwłaszcza ci rozumiejący inwestowanie impaktowe, np z Impact Angels, czyli klubu aniołów biznesu zmieniających świat na lepsze. Po stronie społecznej mamy wiele programów unijnych, inkubatorów innowacji społecznych, programów wsparcia dla przedsiębiorstw społecznych i ich założycieli_ek, np. Ashoka Poland.
Być może nie ze wszystkich propozycji uda się skorzystać, ale z pewnością warto o nich wiedzieć i próbować znaleźć takie inicjatywy, które najlepiej pasują do naszego typu działalności. Bycie członkiem lub członkinią społeczności changemakerów daje nie tylko inspiracje i kontakty, ale pozwala także zrozumieć dynamikę rozwoju startupu pozytywnego wpływu i znaleźć życzliwych ludzi, którzy podtrzymają nas na duchu w tych najtrudniejszych momentach, co bywa równie ważne jak pozyskanie kapitału.
Znajomość metodologii
Znajomość metodologii, które wspierają zarządzanie czy planowanie oraz umiejętność ich zastosowania do rozwiązywania problemów społecznych może być jedną z kluczowych umiejętności założycielki lub założyciela startupu.
Myślenie strategiczne polega na zdolności do patrzenia w przyszłość, planowania długoterminowego i podejmowania decyzji strategicznych. Osoby zakładające SPW muszą rozumieć złożoność problemów społecznych i ekologicznych oraz potrafić opracować klarowną strategię działania, uwzględniającą cele, wartości i zakres ich wpływu.
Jednym z przydatnych narzędzi, które warto poznać jest metodologia foresight. Foresight jest zbiorem narzędzi ułatwiających konstrukcje scenariuszy rozwoju sytuacji w stosunkowo dalekiej perspektywie (zwykle 10-20 lat) lub też w takich przypadkach, gdy może nastąpić trudny do przewidzenia rozwój sytuacji. Wykorzystała go m.in. fundacja Stocznia w ramach projektu Foresight obywatelski.
Z kolei zastosowania metod design thinking do rozwiązywania problemów społecznych można się nauczyć na wielu kursach online typu Design Thinking for Good oferowanych na platformach Coursera, edX czy FutureLearn. Prototypowanie usług społecznych jest elementem wielu innowacji, które zgłaszają się do inkubatorów innowacji społecznych.
Kreatywność
Kreatywność jest nieodzowną umiejętnością dla osób zakładających SPW. Dążenie do innowacyjnych rozwiązań, myślenie poza utartymi ścieżkami i zdolność do łączenia różnych dziedzin są kluczowe dla skutecznego rozwiązywania problemów społecznych i środowiskowych. Kreatywność pozwala na tworzenie nowatorskich produktów, usług i modeli biznesowych, które mają potencjał pozytywnego wpływu.
Można się jej uczyć lub ją wzmacniać poprzez otwartość na różnorodne perspektywy i pomysły np. poprzez stworzenie zespołu o różnorodnym składzie, z różnymi umiejętnościami i perspektywami. Ważna staje się przestrzeń pracy, w której ludzie czują się swobodnie i są zachęcani do dzielenia się pomysłami, co może znacząco wpłynąć na generowanie innowacyjnych rozwiązań. Stąd popularność coworków i colabów, z których korzysta wiele startupów.
Kreatywność często wynika z eksperymentowania i próbowania nowych rzeczy. Startupy pozytywnego wpływu powinny tworzyć kulturę, która promuje eksperymentowanie i akceptuje możliwość popełnienia błędów. Próbowanie nowych rozwiązań, testowanie różnych strategii i uczenie się na podstawie doświadczeń może prowadzić do odkrycia innowacyjnych i efektywnych sposobów rozwiązywania problemów.
Co warto zapamiętać
Zakładanie startupu pozytywnego wpływu jest pasjonującą i ambitną drogą przedsiębiorczości. Aby osiągnąć sukces, niezbędne są pewne kluczowe umiejętności. Transparentność, inkluzywność, znajomość różnorodnych metodologii, umiejętność networkingu i kreatywność są nieodzowne dla skutecznego tworzenia innowacyjnych rozwiązań, które będą miały pozytywny wpływ na społeczeństwo i środowisko. Kombinacja tych umiejętności pozwala na rozwinięcie biznesu opartego na wartościach, który przyczynia się do tworzenia lepszej przyszłości dla nas wszystkich.
Źródła
- Startupy Pozytywnego Wpływu. Innowacje Pozytywnego Wpływu. Raport 2023, Kozminski Business Hub
